giadinh365.vn
banner gia đình

Thổ Nhĩ Kì: cà phê và hoa tuliban

Cập nhật 04/06/14 đăng bởi Admin

Tôi đang đi trên cung đường Cappadocia – Konya nằm bên phần châu Á của Thổ Nhĩ Kỳ. Buổi sáng trời vừa se lạnh thì chớm trưa, nắng đã làm bỏng rát cả mặt.

Cà phê Thổ và hoa  tuliban

Khi pha cà phê, người Thổ Nhĩ Kỳ thường đặt kanaka – ấm pha cà phê kiểu Thổ – lên khay, trên có một lớp cát mỏng rồi đặt tất cả lên bếp.

Con đường nhựa phẳng lì nối hết đồi này qua dốc nọ. Những bãi cát vàng nằm hờ hững, dài đến tận chân trời. Khí hậu sa mạc thật khắc nghiệt với chênh lệch nhiệt độ sáng – trưa, ngày – đêm xa đến… chóng mặt. Người dẫn đường nói với tôi con đường này nằm trong những cung đường tơ lụa huyền thoại ngày xưa. Chỉ vào con đường đất cách khoảng 100m và chạy song song với đường nhựa, Mehmet – anh chàng lơ xe – cho biết đó chính là một phần con đường tơ lụa ngày xưa. Con đường hoang vu, đầy những bụi cỏ dạng lùm và là nơi thích hợp cho những đàn cừu hay dê đến gặm. Có lẽ Mehmet nói đúng. Nhiều đống gạch đá đổ nát còn nằm rải rác ven đường mà như Mehmet giải thích, đó là dấu tích trạm dừng chân của các đoàn người năm xưa.

Xe ghé lại dọc đường để mọi người thưởng thức ly cà phê buổi sáng. Việc khám phá ra cách pha chế cà phê của người Thổ là điều rất thú vị đối với tôi. Ấm pha cà phê được gọi là kanaka làm bằng đồng, cán bằng gỗ và nó có dung tích vừa đủ để pha đúng một tách cà phê. Cùng một lúc, người ta cho vào đó bột cà phê, hạt bạch đậu khấu, nước lọc, đường, sau đó nấu cho sôi. Để cà phê ngon hơn, tan ra từ từ, người ta cho một lớp cát mỏng khoảng 10cm trên một cái khay đặt trên bếp lửa. Khi cát nóng, mới đặt ấm pha cà phê trên lớp cát và cho sôi khoảng 5 phút. Toàn bộ thành phẩm được rót ra một cái ly nhỏ, có cả xác cà phê. Người uống cứ nhấp từ từ cho đến khi xác cà phê lắng xuống dưới đáy ly. Một số người còn cho vào ly cà phê một vài cọng bạc hà. Khi uống cà phê, người Thổ thường dùng kèm với một loại kẹo, gọi là Lokum. Đó là những viên kẹo dẻo đầy màu sắc có hạt hạnh nhân, dừa bào hay óc chó bên trong.

Tháp canh bên ngoài trạm dừng chân, nơi có người gác bảo vệ đoàn người khi qua đêm. Ảnh: Đ.L

Tranh thủ lúc mọi người còn uống cà phê, tôi theo chân Mehmet vào một trạm dừng chân nằm đối diện với quán. Theo lời Mehmet, để giúp khách du lịch hiểu thêm về cung đường tơ lụa ngày xưa, chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ cho xây dựng lại vài trạm dừng chân mô phỏng theo trạm dừng chân xưa dọc theo cung đường. Bên trong trạm dừng chân không có ai, chỉ có tiếng vọng của bước chân tôi len qua các hành lang dài. Trạm bắt đầu bằng một chòi canh đơn giản dành cho bảo vệ với cái kẻng báo động khi có ai đến cướp, kế đến là những hầm kho cho ngựa hay lạc đà, tiếp đến là nhà bếp với những hầm chứa rau quả và rượu, trong cùng là những hầm chứa hàng hóa giao thương. Những món hàng càng quý giá thì hầm chứa càng lùi sâu vào bên trong gần với nơi đoàn người nằm ngủ. Một vài chòi canh nho nhỏ ngoài công dụng làm chỗ cho đứng cho lính canh còn được dùng làm nơi tế thần linh. Đi một vòng, đã có thể mường tượng ra ngày xưa những đoàn người qua đêm như thế nào trên con đường giao thương Á – Âu.

Có nhiều bông hoa nho nhỏ màu vàng cam nở dọc theo lối đi. Tôi chú ý đến chúng vì màu sắc. Vừa như màu cát sa mạc nóng nảy, lại vừa như biểu trưng cho sức sống mãnh liệt tồn tại trên vùng cát cháy bỏng này. Sức sống của nó khiến tôi thấy mắt mình dịu mát. “Mùa này, chúng nở muộn”, Mehmet lên tiếng khi thấy tôi chăm chú nhìn. Rồi anh nói thêm: “Tulip, quốc hoa của chúng tôi đó!” Tôi bật cười, nghĩ anh đang trêu chọc mình. Hoa tulip, sao tôi lại không biết được! Mehmet nhẫn nại giải thích: đó chính là hoa tulip dại, ngày xưa mọc nhiều ven con đường tơ lụa vào mùa xuân. Hoa tulip ngày nay chính là hoa được lai tạo từ những củ hoa tulip dại đó.

 Hoa tuliban trong tiếng Thổ có nghĩa là “cái khăn choàng của người phụ nữ”

Tôi tìm sách tra cứu, thấy người xưa ghi lại trong những cuốn sách cổ, rằng: “Khi mùa xuân đến, thời tiết ấm dần lên, những bông hoa dại kia nở thật đẹp dọc theo con đường tơ lụa đi qua vùng Trung Á”. Năm 1.000, người Thổ bắt đầu tiến dần về phía Trung Á để mở mang bờ cõi. Nhìn thấy những cánh hoa dại nở lung linh dưới ánh mặt trời, họ quyết định mang một ít củ hoa về trồng ở Thổ. Vài năm sau đó, những bông hoa ấy xuất hiện, ngày một nhiều, ở đất Thổ. Người Thổ đặt cho nó một cái tên – tuliban, tiếng Thổ có nghĩa là “cái khăn choàng của người phụ nữ”.

Có nhìn cái khăn choàng của người phụ nữ Thổ Nhĩ Kỳ mới hiểu tại sao họ đặt tên cho những bông hoa dại như vậy. Khi lộn ngược cái khăn chòang của người phụ nữ Thổ, trông chúng không khác gì một bông hoa đang nở. Và từ đó đến nay, các tuliban luôn là nguồn cảm hứng bất tận cho các nhà thơ, nhà văn, hoạ sĩ… tại đất nước Thổ Nhĩ Kỳ xinh đẹp. Ngày nay, nếu có dịp ngược xuôi với Turkish Airlines, bạn sẽ nhìn thấy tuliban vẽ trên thân máy bay của hãng hàng không quốc gia này.

Theo nguoidothi

Copyright © 2013 Giadinh365. All Rights Reserved.

Dịch vụ | Hướng dẫn | Quảng cáo | Đăng tin QC | Giới thiệu Giadinh365 | Liên hệ | Hỗ trợ

Liên hệ quảng cáo: 0906 333 738