giadinh365.vn
banner gia đình

Giáo dục tại gia – Giá trị trường học dưới mái nhà

Cập nhật 25/08/15 đăng bởi Admin

Nếu xét theo luật pháp Mỹ cách đây 20 năm thì vợ chồng Christopher và Eileen Herman có thể bị bắt giam vì tội không cho con đến trường.

Họ quyết định tự dạy 2 đứa con tại nhà mình ở tiểu bang Washington, nơi mà đến năm 1985 cách duy nhất hợp pháp để được làm chuyện đó là họ phải có bằng sư phạm.

Cả hai vợ chồng chẳng ai có mảnh giấy đó. Nhưng ngày nay, những người như vợ chồng Herman không những có thể dạy con tại nhà không sợ bị truy tố mà còn có vô số nguồn tư liệu sư phạm, giáo khoa cũng như sự hỗ trợ của cộng đồng homeschooling (giáo dục tại gia). Homeschooling đang trở thành một xu hướng quốc tế.

Ứớc tính hiện nay ở Mỹ có khoảng 2 triệu trẻ em không đến trường mà được cha mẹ dạy tại nhà, ở Anh có khoảng 100.000 và ở Australia và New Zealand có tổng cộng chừng 30.000. Số trẻ em học theo dạng này theo tờ Wall Street Journal ngày 2.9.2005 đang tăng theo tỷ lệ từ 5 đến 15% mỗi năm.

Do những quy định pháp lý khắt khe, ở các nước châu Âu, xu hướng này chưa có cơ hội phát triển mạnh nhưng số lượng phụ huynh mong muốn làm điều này ngày càng tăng và những kiến nghị xin phép phát triển homeschooling đệ trình lên Quốc hội các nước này ngày càng nhiều.

Tuy con số trẻ em được giáo dục tại nhà vẫn chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ so với số trẻ em đến trường, sự phát triển nhanh của homeschooling đang được các nhà giáo dục chú ý theo dõi. Homeschooling đang trở thành hình thức giáo dục phổ biến thứ nhì trong các hình thức giáo dục không được chính phủ tài trợ ở Mỹ và Anh, chỉ đứng sau các trường học trực thuộc Giáo hội Công giáo La Mã.

“Thành tựu lớn nhất của phong trào này chính là homeschooling đã trở thành một lựa chọn vững chắc”, nhà xã hội học Mitchell Stevens ở Đại học Halmington, New York, nhận định: “Nó đã có vị trí trong “thực đơn giáo dục” của Mỹ”.

Những thế lực đằng sau xu hướng này rất phức tạp, và homeschooling càng phát triển mạnh thì càng khó đưa ra một kiểu mẫu điển hình của một homeschooler (nhà giáo dục tại gia). Hầu hết các chuyên gia đều nhìn nhận xu hướng homeschooling phát xuất từ hai tuyến. Tuyến thứ nhất ra đời cuối thập niên 1960 từ trào lưu đòi cải cách giáo dục Mỹ của những người tin rằng trẻ em sẽ học hành tốt nhất khi được giải phóng khỏi cấu trúc cứng nhắc của nền giáo dục chính quy và được phép đeo đuổi theo sở thích riêng.

Một tuyến khác chủ yếu phát sinh từ những gia đình có quan điểm tôn giáo bảo thủ hoặc những người bắt đầu lo ngại rằng hệ thống trường công không còn bảo đảm được sự hình thành nhân cách đúng mức cho con em họ. Thế là trào lưu giành lấy việc dạy con ra khỏi tay nhà trường bắt đầu.

Cho đến những năm đầu thập niên 1980, homeschooling ở Mỹ nói chung vẫn hoạt động… bí mật như một hành vi phạm pháp. Năm 1983, những người cổ xuý homeschooling thành lập Hội Bảo vệ pháp lý cho giáo dục tại gia (Home School Legal Defense Association) để vận động các cơ quan lập pháp và cung cấp đại diện pháp lý cho từng gia đình đang dạy con tại nhà. Nhưng khi phong trào lan rộng thành xu thế thì luật pháp đành nhượng bộ. Homeschooling không chỉ dừng lại ở nền giáo dục tiểu học mà còn mở rộng sang cả cấp trung học.

Ngày nay, homeschooling đã được pháp luật công nhận trên khắp nước Mỹ. Mỗi tiểu bang sẽ có quy định riêng về số ngày học và các lĩnh vực nội dung tổng quát mà các gia đình tự dạy con phải đảm bảo. Các quy định pháp lý kêu gọi những cha mẹ tự dạy con nên có sổ theo dõi sự tiến bộ của con em mình giống như học bạ ở trường nhưng không cần phải nộp những “học bạ tại gia” này cho chính quyền.

Patrick Farenga, chủ tịch Holt Asscociates – một nhà xuất bản chuyên về các giáo trình homeschooling ở Massachusettes – nói: “Ngay cả những tiểu bang có quy định khắt khe nhất cũng buộc phải linh động. Họ phải thừa nhận rằng trẻ em có thể học theo nhịp độ riêng của từng em”.

giao-duc-tai-gia-gia-tri-nha-truong-duoi-mai-nha

Giành niềm tin của hệ thống trường công

Một vài nghiên cứu quy mô lớn gần đây tại Mỹ cho thấy những trẻ em được dạy tại nhà khi cả gia đình cùng tham gia vào việc học tập thường đạt điểm cao hơn mức trung bình trong các kỳ thi chuẩn hoá quốc gia khi nhập học hệ thống trường công.

Nhưng nhiều nhà sư phạm khác cũng không vội vàng chấp nhận ngay những cứ liệu của các nghiên cứu đó. Dù vậy, homeschooling vẫn đạt thành công lớn nhất khi ngày càng có nhiều trường đại học Mỹ công nhận. Hội Bảo vệ pháp lý cho giáo dục tại gia đã tiến hành khảo sát hơn 500 cơ sở đào tạo hệ đại học và nhận thấy chỉ trừ 2 cơ sở còn tất cả đều có chính sách nhận tuyển sinh và thi sát hạch trình độ cho tất cả những em nào tự học tại nhà chương trình trung học không hề qua trường lớp chính quy.

Nhiều đại học Mỹ bây giờ chấp nhận cả “học bạ tại gia”, những bài làm tự chứng tỏ khả năng, và kết quả thi chuẩn hoá quốc gia trong hồ sơ ghi danh đại học của các học sinh homeschooling.

Tuy nhiên, Hiệp hội Giáo dục quốc gia Mỹ (National Education Association) – tổ chức của các giáo viên lớn nhất nước này – vẫn duy trì chính sách cho rằng “các chương trình homeschooling không thể cung cấp cho học sinh một kinh nghiệm giáo dục toàn diện”.

Hiệp hội Hiệu trưởng tiểu học quốc gia Mỹ (National Association of Elementary School Principals) cũng đưa ra cảnh báo tương tự và đề nghị chính quyền phải “đảm bảo rằng những ai chọn lựa cách giáo dục này phải chịu trách nhiệm cụ thể về những thành tựu học vấn và sự phát triển xã hội/cảm xúc của trẻ em”. Mối quan ngại của các hiệu trưởng hội này chủ yếu là dựa trên quan điểm cho rằng trẻ em homeschooling sẽ không được học hành đầy đủ về mối quan hệ giao tiếp với những trẻ em có nguồn gốc xuất thân khác.

Gây tranh cãi ở Liên minh EU

Tuy đã thống nhất một đồng tiền chung nhưng châu Âu chưa hề tìm được tiếng nói chung về homeschooling. Dự luật Giáo dục – phúc lợi của Ireland đệ trình năm 1999 xem việc giáo dục tại nhà là một “vấn nạn giáo dục” chứ không phải một quyền được pháp luật công nhận mặc dù hiến pháp nước này có ghi rõ người giáo dục chủ yếu cho trẻ em chính là gia đình.

Pháp chấp nhận homeschooling nhưng luật mới được thông qua năm 1998 bắt buộc các cha mẹ phải bám sát chương trình học quốc gia và hàng năm sẽ có thanh tra đến tận nhà kiểm tra kết quả học tập của trẻ em homeschooling. Đức đặt homeschooling ngoài vòng pháp luật nhưng nhiều gia đình sẵn sàng ra toà, nộp tiền phạt để được tiếp tục tự dạy con. Ở Hà Lan, khi chính phủ khước từ hơn 90% kiến nghị cho phép thực thi homeschooling thì để phản ứng lại, số lượng phụ huynh ngàycàng đông bắt đầu góp tiền mở trường tư.

Theo Amanda Petrie – một trong số ít ỏi những nhà nghiên cứu về homeschooling ở châu Âu, có một nguy cơ tiềm tàng trong những thay đổi hành pháp về giáo dục với ngụ ý “không đến trường tức là không học hành”. Các nhóm ủng hộ cho rằng những kiểm soát của chính quyền đã đặt việc giáo dục tại gia trong một ánh sáng tiêu cực và phản ánh quan niệm sai lầm về cách việc học tập diễn ra bên ngoài cổng trường.

Việc chính quyền Pháp buộc cha mẹ phải dạy con theo chương trình quốc gia và cử thanh tra đến nhà hàng năm bị những nhóm cổ xuý homeschoolingở châu Âu xem là hai điển hình xấu. Petrie nhấn mạnh rằng quyền giáo dục tại gia phải được xem là một nguyên tắc của nền dân chủ. Ông nói: “Tôi nghĩ vấn đề cốt lõi là nhà nước tin cậy đến đâu vào khả năng của các cha mẹ, những người biết rõ cái gì là đúng cho con mình”.

Giá trị của trường học dưới mái nhà

giao-duc-tai-gia-gia-tri-nha-truong-duoi-mai-nha-1

Trong khi các cơ quan kinh viện vẫn tránh né, những nghiên cứu độc lập cặn kẽ về homeschooling đã giáng những nhát búa đầu tiên vào những quan niệm sai lầm xoay quanh vấn đề này. Alan Thomas, một tiến sĩ thỉnh giảng ở Học viện Giáo dục thuộc Đại học London đã tiến hành khảo sát chi tiết 100 gia đình ở Anh và Australia để xem các cha mẹ đảm đương trọng trách dạy con tại nhà ra sao.

Ngoài việc các bài học ngắn hơn và mối quan tâm cá nhân tối đa, Thomas nhận thấy rõ homeschooling đã đáp ứng được hai yếu tố quan trọng mà nền giáo dục chính quy trường lớp không thể làm nổi: tác động sâu xa của việc học tập chia sẻ và thân thiện cũng như tầm quan trọng của việc đối thoại.

Thomas thấy rằng trẻ em có “niềm tự tin rất cao vào khả năng học tập của mình, lòng tự trọng cao và trưởng thành về mặt xã hội trong nhiều phương diện mà trẻ em ở trường lớp không có. Các em không kinh qua thất bại. Nếu không hiểu vấn đề gì, các em sẽ xử lý nó ngay tại chỗ”.

Những cuộc điều tra xã hội học cho thấy đa số dân chúng ở Mỹ và các nước châu Âu vẫn hài lòng với hệ thống giáo dục trường công vốn đang giảng dạy khoảng 90% trẻ em các nước này. Nhưng tất cả các nhà quan sát đều đồng ý rằng xu hướng homeschooling đã tự khẳng định mình bền vững trong bối cảnh giáo dục chung. Là người cha kiêm nhà xuất bản sách giáo khoa homeschooling, Patrick Farenga tuyên bố: “Khái niệm giáo dục không còn biệt lập trong nhà trường như tu sĩ náu mình trong tu viện nữa”.

Nguồn Trịnh Nga

Theo SGTT

Copyright © 2013 Giadinh365. All Rights Reserved.

Dịch vụ | Hướng dẫn | Quảng cáo | Đăng tin QC | Giới thiệu Giadinh365 | Liên hệ | Hỗ trợ

Liên hệ quảng cáo: 0906 333 738